მოტო ჩანთის უსაფრთხოდ დამაგრების 8 წესი
გუდაურისკენ ასვლისას, ქარის პირველ ძლიერ დარტყმაზე ან ხვრელიან მონაკვეთზე, ცუდად დამაგრებული ჩანთა სწრაფად გაჩვენებთ პრობლემას: იწყებს რხევას, ეხება საბურავს, ინაცვლებს გვერდზე ან ამძიმებს მართვას. მოტო ჩანთის დამაგრება უსაფრთხოდ მხოლოდ ბარგის დაკარგვისგან დაცვა არ არის. ეს არის მოტოციკლის სტაბილურობა, თქვენი მანევრირების თავისუფლება და იმ ადამიანების უსაფრთხოება, რომლებიც უკან მოგყვებიან.
საქართველოში ეს თემა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. ქალაქის ყოველდღიური გადაადგილება, კახეთის გრძელი სწორი გზები, სვანეთისა და სტეფანწმინდის მოსახვევები, ხრეში და ტემპერატურის მკვეთრი ცვლილება ერთი და იმავე დამაგრების სისტემას სხვადასხვაგვარად ტესტავს. სწორი ჩანთა და სწორი სამაგრი ერთად მუშაობს. ერთის კომპრომისი მეორის ხარისხს ვერ ანაზღაურებს.
1. დაიწყეთ ჩანთისა და მოტოციკლის თავსებადობით
პირველი შეკითხვა არ არის „რამდენი ქამარი მჭირდება?“, არამედ „სად უნდა იდგეს ეს წონა?“. უკანა სავარძლის ჩანთა, საბარგულის ჩანთა, გვერდითი ტექსტილის ჩანთები და მყარი ქეისები სხვადასხვა დატვირთვისთვისაა შექმნილი. უნივერსალური პროდუქტი შეიძლება მოსახერხებელი იყოს, მაგრამ ის მაინც უნდა ერგებოდეს თქვენი მოტოციკლის კუდის ფორმას, საბარგულის პლატფორმას და გამონაბოლქვის განლაგებას.
უკანა სავარძელზე დასადები ჩანთა ყველაზე სტაბილურია, როდესაც მისი ძირი ფართო და ბრტყელია, ხოლო სამაგრები გადის მყარ წერტილებზე – მაგალითად, მგზავრის სახელურებზე, საბარგულის ჩარჩოზე ან ქვეჩარჩოს შესაბამის მონაკვეთზე. არ მიაბათ ქამარი თხელი პლასტმასის დეტალზე, სანომრე ნიშნის სამაგრზე, მოსახსნელ დეკორზე ან ელექტროსადენთან ახლოს. ასეთი წერტილი შესაძლოა გაძლოს გაჩერებულ მოტოციკლზე, მაგრამ ვერ გაუძლოს ვიბრაციასა და მოულოდნელ დამუხრუჭებას.
გვერდითი ჩანთებისას აუცილებელია შეამოწმოთ თავისუფალი მანძილი გამონაბოლქვიდან. ტექსტილი, პლასტმასის ბალთები და წყალგაუმტარი საფარი მაღალ ტემპერატურასთან კონტაქტს არ პატიობს. თუ თქვენს მოდელს ერთი მხრიდან მაღალი გამონაბოლქვი აქვს, დაგჭირდებათ თბოდამცავი ფარი ან ამ კონკრეტული განლაგებისთვის გათვლილი სისტემა.
2. მძიმე ნივთები ქვემოთ და მოტოციკლთან ახლოს მოათავსეთ
ჩანთის სწორად დამაგრება ვერ გამოასწორებს არასწორად ჩალაგებულ ბარგს. ხელსაწყოები, ჯაჭვის საკეტი, სარემონტო კომპლექტი, წყალი და სხვა მძიმე ნივთები მოათავსეთ რაც შეიძლება დაბლა და მოტოციკლის ცენტრთან ახლოს. მსუბუქი ტანსაცმელი, საძილე ტომარა ან საწვიმარი შეიძლება ზემოთ და გარე ჯიბეებში წავიდეს.
როცა წონა მაღლაა, მოტოციკლი მოსახვევში უფრო მძიმედ რეაგირებს, ხოლო ნელ სიჩქარეზე ბალანსი რთულდება. ეს განსაკუთრებით იგრძნობა ტურინგსა და ადვენჩერ მოდელებზე, როცა სრული ბარგით დგახართ ფეხზე ხრეშიან გზაზე. თუ გვერდითი ჩანთები გაქვთ, დატვირთვა მარცხენა და მარჯვენა მხარეს მაქსიმალურად გაათანაბრეთ. რამდენიმე კილოგრამის სხვაობაც კი შესამჩნევია გრძელ მოსახვევებში.
3. გამოიყენეთ ჩანთის საკუთარი სამაგრები, არა შემთხვევითი თოკი
ხარისხიანი მოტო ჩანთა, როგორც წესი, აღჭურვილია შესაბამისი სიგრძისა და ტიპის ქამრებით, სწრაფი ბალთებით ან კონკრეტულ პლატფორმაზე დასამაგრებელი მექანიზმით. სწორედ ეს სისტემაა გათვლილი ქარის დატვირთვაზე, ვიბრაციასა და მოძრაობისას გაჩენილ ჭიმვაზე. ბარგის რეზინის თოკი შეიძლება გამოგადგეთ დამატებითი შეკავებისთვის, მაგრამ არ უნდა იყოს ძირითადი დამაგრება.
რეზინის თოკი დროთა განმავლობაში სუსტდება, კაუჭი შეიძლება ამოვარდეს, ხოლო ზედმეტად გაწელილმა რეზინამ ბალთა ან თვალი დააზიანოს. თუ დამატებითი ქამარი გჭირდებათ, აირჩიეთ მტკიცე, არაელასტიკური სამაგრი, სასურველია დაცული ბალთით და კუდის დასაფიქსირებელი მარყუჟით. ქამრის თავისუფალი ბოლო ქარში არ უნდა ფრიალებდეს – ის შეიძლება მოხვდეს ჯაჭვში, უკანა ბორბალში ან მუხრუჭის მექანიზმთან.
4. მოტო ჩანთის დამაგრება უსაფრთხოდ ოთხ წერტილზე შეამოწმეთ
ერთი ცენტრალური ქამარი იშვიათად არის საკმარისი. ჩანთა უნდა იყოს შეზღუდული წინ-უკან, მარცხნივ-მარჯვნივ და ზემოთ აწევის მიმართულებით. პრაქტიკაში ეს ნიშნავს მინიმუმ ოთხ საიმედო დამაგრების წერტილს ან იმ სისტემას, რომელსაც მწარმოებელი ზუსტად ამავე სტაბილურობისთვის იყენებს.
დამაგრების შემდეგ ორივე ხელით შეარხიეთ ჩანთა. მცირედი ელასტიურობა ნორმალურია, მაგრამ ჩანთა არ უნდა სრიალებდეს სავარძელზე, ტრიალებდეს საბარგულზე ან რამდენიმე სანტიმეტრით გადადიოდეს გვერდზე. შემდეგ დაჯექით მოტოციკლზე და შეამოწმეთ, ხომ არ გიზღუდავთ ის ფეხის მოძრაობას, ხომ არ ეხება უკანა მგზავრს და ხომ არ იკეტება სავარძლის საკეტის მექანიზმი დაჭიმული ქამრით.
მყარი ქეისების შემთხვევაში შემოწმება განსხვავებულია, თუმცა პრინციპი იგივე რჩება. დააკვირდით პლატფორმის ჩამკეტს, უსაფრთხოების პინს და ჩარჩოს სამონტაჟო ჭანჭიკებს. ქეისი, რომელიც „თითქმის“ ჩაიკეტა, გზაზე ჩაკეტილი არ არის.
5. უკანა ბორბალი, ჯაჭვი და ფარების ხილვადობა ყოველთვის პრიორიტეტია
სრული სვლისას უკანა ამორტიზატორი იკუმშება. ამიტომ მოტოციკლი უძრავად რომც ჩანდეს უსაფრთხო, დატვირთვისას ჩანთა შეიძლება მიუახლოვდეს საბურავს ან ფრთას. ამოწმებთ არა მხოლოდ ჩანთის ამჟამინდელ პოზიციას, არამედ იმასაც, რა მოხდება ორმოში, მგზავრით ან მძიმე ბარგით მოძრაობისას.
განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციეთ ჯაჭვის მხარეს. იქ მოხვედრილი ქამარი ან საფარი წამებში შეიძლება სერიოზულ ავარიად იქცეს. ასევე არ დაფაროთ უკანა ფარი, სამუხრუჭე ნათურა, მოხვევის მაჩვენებლები და სანომრე ნიშანი. ღამის გზაზე ან წვიმაში თქვენი ხილვადობა ისედაც მცირდება – ბარგმა ეს პრობლემა არ უნდა გაამწვავოს.
6. წყალგაუმტარობა არ ნიშნავს, რომ ყველაფერი გარეთ შეიძლება დაკიდოთ
გარე ბადე და ელასტიკური სამაგრები კარგია საწვიმრის, სველი ხელთათმანის ან მსუბუქი ზედა ფენის დროებით შესანახად. მაგრამ მძიმე, მყარი ან წვეტიანი ნივთები იქ არ მოათავსოთ. ისინი ქარში იცვლიან პოზიციას, აზიანებენ ჩანთის ქსოვილს და ადვილად ცვივა.
წყალგაუმტარი ჩანთის დახურვისას სწორად დაახვიეთ ან ჩაკეტეთ მისი პირი მწარმოებლის მითითებული წესით. ზედმეტად გადაჭედილი ჩანთა ხშირად ვერ იკეტება სრულად და წყალიც სწორედ იქიდან აღწევს. ელექტრონიკა, დოკუმენტები და სათადარიგო ბატარეები დამატებით ჰერმეტულ პაკეტში მოათავსეთ, თუნდაც ჩანთა წყალგაუმტარად ითვლებოდეს.
7. პირველი 10 კილომეტრი არის რეალური ტესტი
დამაგრება ეზოში ან პარკინგზე მხოლოდ საწყისი შემოწმებაა. პირველ 10 კილომეტრში ჩანთა ჯდება, ქამრები იჭიმება, ხოლო გზის ვიბრაცია აჩენს იმას, რაც ადგილზე ვერ დაინახეთ. მოკლე ტესტ-გარბენის შემდეგ გაჩერდით და ხელახლა შეამოწმეთ ყველა ბალთა, ქამარი, საკეტი და თავისუფალი ბოლო.
გრძელ მოგზაურობაში ეს ჩვევა ყოველ საწვავის შევსებასთან ან შესვენებასთან ერთად გაიმეორეთ. თუ ქამარი დასველდა, მტვრით დაიფარა ან ტემპერატურის ცვლილების გამო მოდუნდა, მისი დაჭიმულობა შეიძლება შეიცვალოს. ორი წუთის შემოწმება ბევრად ნაკლებია, ვიდრე გზაზე ბარგის გადარჩენისთვის დახარჯული დრო.
8. არ გადააჭარბოთ მოტოციკლისა და ჩანთის დატვირთვის ლიმიტს
საბარგულის პლატფორმას, უკანა ჩარჩოს, ქეისს და ჩანთას საკუთარი წონის ზღვარი აქვს. ყველაზე ხშირი შეცდომაა მხოლოდ ჩანთის მოცულობაზე ფიქრი – თუ 40 ლიტრი ეტევა, ეს არ ნიშნავს, რომ 40 ლიტრი მძიმე ნივთით უნდა შეავსოთ. ზედმეტი წონა აზიანებს სამაგრებს, ცვლის მოტოციკლის წონასწორობას და ზრდის დამუხრუჭების დისტანციას.
გაითვალისწინეთ მგზავრიც. ორი ადამიანით მგზავრობისას უკანა ნაწილის დატვირთვა უკვე მაღალია, ამიტომ დიდი უკანა ჩანთა ან ტოპქეისი გონივრულად უნდა შეავსოთ. ასეთ სიტუაციაში წონის ნაწილი გვერდით ჩანთებში ან სატანკო ჩანთაში გადანაწილება ხშირად უკეთესი გამოსავალია. სატანკო ჩანთა ასევე მოსახერხებელია დოკუმენტებისთვის, ტელეფონისთვის და იმ ნივთებისთვის, რომლებიც გზაში სწრაფად გჭირდებათ, თუმცა საჭის სრულ მოხვევას არ უნდა უშლიდეს ხელს.
კარგი სამგზავრო აღჭურვილობა გზას არ ამძიმებს – ის მოგზაურობას უფრო მშვიდს ხდის. Mototravel Shop-ის შერჩეული ჩანთები, ქეისები და სამაგრი სისტემები სწორედ რეალური მგზავრობისთვის არის გათვლილი, მაგრამ საბოლოო უსაფრთხოებას ყოველი გასვლის წინ თქვენი სწორი შემოწმება ქმნის. ბარგი მყარად დაამაგრეთ, ერთხელ შეარხიეთ, მოკლე გარბენის შემდეგ ხელახლა გადაამოწმეთ და შემდეგ უკვე გზას სრული ყურადღებით დაუთმეთ.
