როგორ დავარეგულიროთ მოტო ფარები სწორად
ღამის გზაზე ცუდად მიმართული ფარი მხოლოდ დისკომფორტი არ არის. ზედმეტად მაღლა აყენებული სხივი შემხვედრ მძღოლს აბრმავებს, დაბლა მიმართული კი მოსახვევს, ორმოს ან გზაზე გამოსულ ცხოველს გვიან გაჩვენებთ. ამიტომ კითხვა – როგორ დავარეგულიროთ მოტო ფარები – პირდაპირ უკავშირდება თქვენს უსაფრთხოებას, განსაკუთრებით საქართველოს მთიან მარშრუტებზე, სადაც განათება ხშირად სუსტია, გზის საფარი კი მოულოდნელად იცვლება.
ფარის რეგულირება მარტივი სამუშაოა, თუ სწორ ზედაპირს, დატვირთვასა და მანძილს გამოიყენებთ. თუმცა ერთი უნივერსალური ხრახნის მოტრიალება ყველა მოტოციკლისთვის ვერ იმუშავებს: სპორტულ, ტურინგ და ენდურო მოდელებს განსხვავებული კონსტრუქცია, სავალი ნაწილის სვლა და მხედრის პოზიცია აქვთ. ქვემოთ მოცემული მეთოდი უსაფრთხო საწყის პარამეტრს გაძლევთ, ხოლო საბოლოო შედეგი რეალურ გზაზე მშვიდი შემოწმებით უნდა დაადასტუროთ.
როდის სჭირდება მოტო ფარებს რეგულირება
ფარის კუთხე მხოლოდ ნათურის შეცვლის შემდეგ არ იცვლება. ხშირად პრობლემა იწყება მაშინ, როცა იცვლით საბურავის ზომას, აყენებთ სხვა სიმაღლის სავარძელს, არეგულირებთ დაკიდებას ან ამატებთ ქეისებსა და მძიმე ბარგს. ტურინგზე უკანა ქეისმა, კარავმა და ხელსაწყოებმა შეიძლება მოტოციკლის უკანა ნაწილი დასვას, წინა ნაწილი კი ასწიოს. შედეგად, სხივი მაღლა მიდის და სხვებისთვის გამაღიზიანებელი ხდება.
შემოწმება საჭიროა დაცემის, წინა ჩანგლის ან ფარის სამაგრის შეკეთების შემდეგაც. თუ ღამით ხედავთ, რომ სხივი გზის ნაცვლად ხეების ტოტებს ან საგზაო ნიშნებს ანათებს, რეგულირებას ნუ გადადებთ. იგივე ეხება შემთხვევას, როდესაც ახლო შუქზე მხოლოდ რამდენიმე მეტრი ჩანს და მოსახვევში შესვლამდე გზა თითქოს ქრება.
მომზადება: სწორი პირობები ნახევარი შედეგია
დაგჭირდებათ ბრტყელი, ჰორიზონტალური ადგილი, სწორი კედელი, საზომი ლენტი, ქაღალდის წებოვანი ლენტი და ფანარი ან მარკერი. ზოგ მოდელს ჯვარედინი სახრახნისი სჭირდება, ზოგს ექვსკუთხა გასაღები. მოტოციკლის მომხმარებლის სახელმძღვანელო მაინც გადაამოწმეთ: მწარმოებელი ხშირად უთითებს რეგულირების ხრახნების ადგილს და დასაშვებ დახრას.
საბურავებში წნევა ნორმაში უნდა იყოს. დაკიდებაც იმ რეჟიმში დააყენეთ, რომელშიც ყველაზე ხშირად დადიხართ. თუ ძირითადად ქალაქში მარტო გადაადგილდებით, ნუ მოარგებთ ფარს მხოლოდ სრულად დატვირთულ ტურინგ მდგომარეობას. თუ ხშირად მიდიხართ თბილისიდან სტეფანწმინდისკენ ბარგით, პირიქით, შემოწმება გააკეთეთ იმ დატვირთვით, რომლითაც რეალურად მოგზაურობთ.
იდეალური ვარიანტია, მოტოციკლზე თავად იჯდეთ სრული ეკიპირებით. ჩაფხუტი, ქურთუკი, ჩექმები და განსაკუთრებით ბარგი წონას ცვლის. თუ ეს შეუძლებელია, სთხოვეთ მეორე ადამიანს, ვერტიკალურად დაიჭიროს მოტოციკლი და სავარძელზე თქვენი წონის დაახლოებით შესაბამისი დატვირთვა მოათავსეთ. გვერდით სადგამზე დაყენებული მოტოციკლით ზუსტი შედეგი ვერ გამოვა.
როგორ დავარეგულიროთ მოტო ფარები კედლის მეთოდით
1. მონიშნეთ ფარის სიმაღლე
მოტოციკლი კედელთან ახლოს, სწორი ბორბლებით გააჩერეთ. გაზომეთ მანძილი იატაკიდან ფარის ლინზის ცენტრამდე. თუ ორ ფარიანი სისტემა გაქვთ, გაზომეთ თითოეულის ცენტრი, რადგან მათი სიმაღლე ან ოპტიკური ღერძი ზოგჯერ ოდნავ განსხვავდება.
იგივე სიმაღლე გადაიტანეთ კედელზე ჰორიზონტალური ლენტის ხაზით. ეს არის თქვენი საწყისი, ან ნულოვანი ხაზი. შემდეგ მის ქვემოთ კიდევ ერთი ხაზი მონიშნეთ – დაახლოებით 5 სანტიმეტრით დაბლა, თუ კედლიდან 5 მეტრის დაშორებით ამოწმებთ. ეს დაახლოებით 1%-იან დაღმას ნიშნავს და ბევრ მოტოციკლზე უსაფრთხო საწყისი პარამეტრია.
2. დააყენეთ მოტოციკლი 5 მეტრზე
კედლიდან ზუსტად 5 მეტრით დაშორდით. მანძილი გაზომეთ ფარის ლინზის სიბრტყიდან და არა წინა ბორბლიდან. ბორბლები კედლის მიმართ სწორად უნდა იდგეს, საჭე კი ცენტრალურ პოზიციაში იყოს.
ჩართეთ ახლო შუქი. თანამედროვე LED ფარებს ხშირად მკაფიო ჰორიზონტალური ჭრილი აქვთ, ჰალოგენის სხივი კი შეიძლება შედარებით რბილი ჩანდეს. ორივე შემთხვევაში დააკვირდით ყველაზე ნათელი სხივის ზედა საზღვარს, არა კედელზე მიმოფანტულ სინათლეს.
3. ჯერ ვერტიკალური კუთხე გაასწორეთ
რეგულირების მთავარი მიზანია, ახლო შუქის ზედა საზღვარი კედელზე მონიშნულ ქვედა ხაზთან ან მის ოდნავ ქვემოთ აღმოჩნდეს. თუ სხივი საწყის სიმაღლის ხაზს სცდება, ფარი ზედმეტად მაღლაა. თუ იგი მნიშვნელოვნად ქვემოთ არის და გზაზე ხილვადობა ძალიან მოკლე გამოდის, ფარი ასაწევია.
ხრახნი მცირე ნაბიჯებით მოატრიალეთ – მეოთხედი ბრუნიც ხშირად საკმარისია. ყოველი მოძრაობის შემდეგ შეამოწმეთ სხივი კედელზე. ძალით ნუ ატრიალებთ: პლასტმასის რეგულატორი ან სამაგრი ადვილად ზიანდება, ხოლო დაზიანებულ კორპუსს უკვე ზუსტი რეგულირება აღარ უჭირავს.
4. შემდეგ შეამოწმეთ მარცხნივ-მარჯვნივ მიმართულება
ჰორიზონტალური რეგულირება ყველა მოდელზე არ არის ხელმისაწვდომი. თუ არის, სხივის მთავარი ნაწილი მოტოციკლის ცენტრალურ ღერძს უნდა ემთხვეოდეს. მარცხნივ ან მარჯვნივ მკვეთრად გაქცეული ფარი მოსახვევში მხედარს მცდარ შთაბეჭდილებას უქმნის და შემხვედრ მოძრაობასაც უშლის ხელს.
მარჯვენა მოძრაობის ქვეყნებში ახლო შუქის ოპტიკას ზოგჯერ მარჯვენა მხარეს მცირე აწევა აქვს, რათა გზის კიდე უკეთ გამოჩნდეს. ეს ნორმალურია და სიმეტრიული „იდეალური“ კედლის ნახაზის მიღებას არ უნდა შეეწიროს. ფარის ქარხნული ოპტიკის ფორმა არ შეცვალოთ – მხოლოდ მისი საერთო მიმართულება დააყენეთ სწორად.
ახლო და შორი შუქი ერთნაირად არ რეგულირდება
მოტოციკლების დიდ ნაწილში რეგულირება ახლო შუქის მიხედვით კეთდება. შორი შუქი იმავე ფარის კორპუსს მიჰყვება და მისი მიმართულება ცალკე ხრახნით ყოველთვის არ იცვლება. ახლო შუქის გასწორების შემდეგ ჩართეთ შორი: მისი ყველაზე ინტენსიური ნაწილი უნდა წავიდეს უფრო მაღლა და პირდაპირ, მაგრამ არ უნდა გამოიყურებოდეს აშკარად გვერდზე გადახრილი.
თუ ახლო შუქი სწორია, შორი კი ძალიან ზემოთ ან გვერდზე იყურება, მიზეზი შეიძლება იყოს არასწორად ჩასმული ნათურა, დეფორმირებული რეფლექტორი ან დაცემის შემდეგ გაღუნული სამაგრი. ასეთ დროს რეგულირების ხრახნით პრობლემის დამალვა არ ღირს. ჯერ მექანიკური მიზეზი მოძებნეთ.
LED ნათურა, დამატებითი ფარები და გავრცელებული შეცდომები
ჰალოგენის ნაცვლად ჩასმული LED ნათურა ყოველთვის უკეთეს განათებას არ ნიშნავს. თუ ნათურის ჩიპები რეფლექტორისთვის სწორ პოზიციაში არ დგას, სხივი იშლება, კედელზე ნათელი ლაქები ჩნდება და რეგულირება შედეგს ვერ მოგცემთ. ღამის ხედვისთვის მნიშვნელობა აქვს არა მხოლოდ ლუმენებს, არამედ მკაფიო, კონტროლირებულ სხივს.
დამატებითი ნისლის ან შორი მოქმედების ფარები ცალკე უნდა დაარეგულიროთ. ნისლის ფარი დაბლა, გზის ახლო ზონისთვის მუშაობს. შორი მოქმედების დამატებითი ფარი კი მხოლოდ მაშინ გამოიყენეთ, როცა შემხვედრი მოძრაობა არ არის. ორივეს ზედმეტად მაღლა დაყენება განსაკუთრებით საშიშია სველ ასფალტზე, რადგან ანარეკლი მხედარსაც აბრმავებს.
ყველაზე გავრცელებული შეცდომაა ფარის დარეგულირება ცარიელი მოტოციკლით და შემდეგ ორი ალუმინის ქეისის, მგზავრისა და ბარგის დამატება. მეორე შეცდომაა რეგულირება უსწორმასწორო ეზოში, დახრილ სადგომზე ან კედლის მიმართ კუთხით. მესამეა მხოლოდ კედელზე ნანახი შედეგის ნდობა – პრაქტიკულ გზის ტესტს ვერაფერი ცვლის.
საბოლოო ტესტი გზაზე
კედლის შემოწმების შემდეგ აირჩიეთ ნაცნობი, დაბალი ტრაფიკის მონაკვეთი. ახლო შუქზე უნდა ხედავდეთ გზის საფარს, კიდეებსა და მოსახვევში შესასვლელ ზონას ისე, რომ სხივი საგზაო ნიშნების ზედა ნაწილს არ ურტყამდეს. თუ სხვა მძღოლები ხშირად გინათებენ შორით, ეს შეიძლება მიანიშნებდეს, რომ ფარი მაინც მაღლა გაქვთ – თუმცა გაითვალისწინეთ, რომ ზოგჯერ რეაქციის მიზეზი თქვენი მაღალი პოზიცია ან ძალიან კაშკაშა დამატებითი განათებაა.
დატვირთულ ტურინგ გასვლამდე კიდევ ერთხელ შეამოწმეთ კუთხე. უკანა პრელოუდის სწორად მომატება ხშირად ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც ფარის ხრახნის მოტრიალება: მოტოციკლი სწორ გეომეტრიას ინარჩუნებს და სხივიც თავის ადგილას რჩება.
კარგად დარეგულირებული ფარი გზის პატივისცემაა – თქვენი ხედვისთვის, თქვენი თანამგზავრისთვის და ყველა იმ ადამიანისთვის, ვინც ღამით თქვენკენ მოდის. სანამ შემდეგ მარშრუტს დაგეგმავთ, რამდენიმე წუთი დაუთმეთ ამ შემოწმებას და დარწმუნდით, რომ თქვენი მოტოციკლი გზას ანათებს და არა სხვების თვალებს.
