მოტო ჰაერის ფილტრის შეცვლა გზისთვის
თბილისის მტვრიან ქუჩაზე, კახეთის გრუნტიან მონაკვეთზე ან სტეფანწმინდისკენ აღმართზე ძრავს ერთი პატარა დეტალი ყოველდღე იცავს – ჰაერის ფილტრი. მოტო ჰაერის ფილტრის შეცვლა მხოლოდ გეგმიური მოვლის პუნქტი არ არის: ეს არის ძრავის რესურსის, თანაბარი სიმძლავრისა და მშვიდი მგზავრობის საფუძველი. ფილტრი სუფთა ჰაერს ატარებს, ხოლო მტვერს, ქვიშას, მწერებსა და წვრილ ნამსხვრევებს შეწოვის სისტემიდან აჩერებს.
დაბინძურებული ფილტრი ხშირად შეუმჩნეველი პრობლემით იწყება. მოტოციკლი ჯერ ისევ დადის, მაგრამ გაზზე ნაკლებად ცოცხლად რეაგირებს, ხარჯი იზრდება და ძრავა დატვირთვაზე უხეშად მუშაობს. თუ ასეთ მდგომარეობაში ხშირად მოძრაობთ, განსაკუთრებით გრუნტზე, ჭუჭყი შეიძლება ფილტრის გავლით შევიდეს შეწოვის სისტემაში და ცილინდრ-დგუშის ჯგუფის ცვეთა დააჩქაროს. ერთი იაფი მომსახურების გადადება ამ შემთხვევაში ბევრად ძვირ რემონტად შეიძლება იქცეს.
როდის სჭირდება მოტო ჰაერის ფილტრის შეცვლა
ზუსტი ინტერვალი პირველ რიგში მწარმოებლის მომსახურების წიგნაკით განისაზღვრება. თუმცა საქართველოს პირობებში მხოლოდ გარბენის ციფრზე დაყრდნობა ყოველთვის სწორი არ არის. ასფალტზე, ქალაქში და შედარებით სუფთა ამინდში მოძრავ ტურინგ-მოტოციკლს ფილტრი უფრო დიდხანს გაუძლებს, ვიდრე ენდუროს, რომელიც კვირის ბოლოს მტვრიან ბილიკებზე ან კოლონაში მოძრაობს.
როგორც პრაქტიკული წესი, ფილტრი შეამოწმეთ ყოველ გეგმიურ ზეთის შეცვლაზე. ქაღალდის მშრალი ფილტრი ხშირად იცვლება მწარმოებლის მიერ მითითებულ გარბენზე, მაგრამ მისი ვიზუალური დათვალიერება უფრო ადრეა საჭირო. ქაფის მრავალჯერადი გამოყენების ფილტრი, რომელიც ენდუროსა და ოფროუდ მოდელებში ფართოდ გვხვდება, გაწმენდასა და ხელახლა ზეთვას გაცილებით ხშირად მოითხოვს.
დროზე ადრე ყურადღება მიაქციეთ შემდეგ ნიშნებს:
- გაზის მიცემაზე რეაქცია შენელებულია ან აჩქარება არათანაბარია;
- საწვავის ხარჯი აშკარად გაიზარდა უცვლელი ტარების სტილში;
- ძრავა მაღალ ბრუნზე თითქოს ჰაერს ვერ იღებს;
- ფილტრი მუქია, ჩახერგილია ან მის ზედაპირზე მტვრის სქელი ფენა ჩანს;
- წვიმისა და გრუნტის შემდეგ ჰაერის ყუთში ტენი, ტალახი ან ფოთლები აღმოჩნდა.
ეს ნიშნები ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ მიზეზი მხოლოდ ფილტრია. ანალოგიური სიმპტომი შეიძლება გამოიწვიოს სანთელმა, საწვავის სისტემამ ან სენსორმა. მაგრამ ჰაერის ფილტრის შემოწმება ყველაზე სწრაფი და ლოგიკური პირველი ნაბიჯია.
რა ტიპის ფილტრი დგას თქვენს მოტოციკლზე
სანამ ნაწილს შეიძენთ, დაადგინეთ ფილტრის ტიპი და კონკრეტული მოდელის შესაბამისობა. ერთი შეხედვით მსგავსი ზომა საკმარისი არ არის. ჰაერის ყუთი უნდა დაილუქოს ზუსტად, რადგან მცირე ღრიჭოც კი მტვერს ფილტრის გვერდის ავლით შეუშვებს.
ქაღალდის ან პანელის ტიპის ფილტრი ყველაზე გავრცელებულია ქალაქისა და ტურინგის მოტოციკლებზე. მისი უპირატესობა მარტივი მოვლაა: უმეტეს შემთხვევაში დაბინძურების შემდეგ უბრალოდ ახლით იცვლება. კომპრესორით ძლიერად დაბერვა ცუდი პრაქტიკაა – შეიძლება ფილტრის ფენა დააზიანოთ ან მტვერი უფრო ღრმად ჩასვათ მასალაში.
ქაფის ფილტრი ოფროუდისა და ენდუროს სამყაროში გამართლებული არჩევანია. სწორად დამუშავებული ფილტრის ზეთი მტვერს ეფექტურად იჭერს, მაგრამ მოვლის დისციპლინას ითხოვს. ის უნდა გაირეცხოს შესაბამისი საწმენდი საშუალებით, სრულად გაშრეს და თანაბრად დამუშავდეს სპეციალური ზეთით. ზედმეტი ზეთი ჰაერის ნაკადს ზღუდავს, ნაკლები კი ფილტრაციის ხარისხს ამცირებს.
არსებობს მრავალჯერადი გამოყენების ბამბის ან სინთეტიკური ფილტრებიც. მათ ზოგჯერ უკეთესი ჰაერის გამტარობა აქვთ, თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ ყველა მოტოციკლისთვის ავტომატურად საუკეთესო არჩევანია. ყოველდღიურ გზაზე მთავარი მიზანი სტაბილური ფილტრაცია და საიმედო დალუქვაა, არა მხოლოდ ხმამაღალი შეწოვის ხმა. თუ ძრავის მართვის სისტემა, გამონაბოლქვი ან სხვა კომპონენტები შეცვლილი არ არის, ხარისხიანი სტანდარტული ტიპის ფილტრი ხშირად ყველაზე გონივრული გამოსავალია.
შეცვლის პროცესი უსაფრთხოდ და სუფთად
ჰაერის ფილტრის შეცვლის პროცედურა მოდელებს შორის განსხვავდება. ზოგ მოტოციკლზე სავარძლის მოხსნა საკმარისია, ზოგზე კი საჭიროა გვერდითი პლასტმასის ან საწვავის ავზის ნაწილის დემონტაჟი. თუ პირველად აკეთებთ ამ საქმეს, გახსენით მომსახურების მანუალი და არ იმუშაოთ მხოლოდ შემთხვევით ნანახი ვიდეოს მიხედვით – ერთსა და იმავე ბრენდშიც კონსტრუქცია განსხვავებულია.
მოტოციკლი დააყენეთ მყარ, სწორ ზედაპირზე და ძრავა მთლიანად გააცივეთ. მოამზადეთ შესაბამისი გასაღებები, სუფთა მიკროფიბრა, ხელთათმანები და ახალი ფილტრი. სამუშაო სივრცე თავადაც სუფთა უნდა იყოს: ჰაერის ყუთის გახსნისას ყველაზე ნაკლებად გინდათ, რომ შიგნით ქვიშა ან ხრეში ჩავარდეს.
პირველ რიგში, ფრთხილად მოხსენით ჰაერის ყუთის საფარი. სანამ ძველ ფილტრს ამოიღებთ, დააკვირდით მის ირგვლივ არსებულ მტვერს. შემდეგ ფილტრი ისე ამოიღეთ, რომ დაგროვილი ჭუჭყი შეწოვის არხში არ ჩაყაროთ. ღია შესასვლელი დროებით სუფთა, უბუსუსო ქსოვილით დაფარეთ და ჰაერის ყუთის შიდა კედლები ნაზად გაწმინდეთ.
აქ ერთი მკაცრი წესი მოქმედებს: არ ჩაასხათ წყალი, აგრესიული გამხსნელი ან დიდი რაოდენობით საწმენდი სითხე ჰაერის ყუთში. ელექტრონული სენსორები, დრენაჟის არხები და შეწოვის ტრაქტი ზედმეტ ტენიანობას არ მოითმენს. თუ ყუთში ბევრი ზეთი ან ტალახია, მიზეზი უკვე მხოლოდ ფილტრი შეიძლება აღარ იყოს და დათვალიერება სერვისში ჯობს.
ახალი ფილტრი ჩასვით ზუსტად იმ პოზიციით, როგორც ძველი იდგა. შეამოწმეთ რეზინის კიდე, სამაგრი და საფარის ყველა ხრახნი. ზედმეტად მოჭერილმა ხრახნმა შეიძლება პლასტმასი დააზიანოს, არასაკმარისად მოჭერილმა კი ჰერმეტულობა დაარღვიოს. დასრულების შემდეგ ჩართეთ ძრავა, მოუსმინეთ უჩვეულო ჰაერის შეწოვის ხმას და მხოლოდ ამის შემდეგ გააკეთეთ მოკლე საცდელი გასეირნება.
ქაფის ფილტრის მოვლის განსაკუთრებული წესი
ქაფის ფილტრის გარეცხვისას ბენზინი, ძლიერი გამხსნელი ან საყოფაცხოვრებო სარეცხი საშუალება არ გამოიყენოთ. ისინი ქაფის სტრუქტურას აზიანებს და მის სიცოცხლეს ამცირებს. გამოიყენეთ ფილტრისთვის განკუთვნილი საწმენდი, არ გაწუროთ აგრესიულად და მიეცით ბუნებრივად გაშრობის დრო.
მშრალ ფილტრზე სპეციალური ზეთი თანაბრად გადაანაწილეთ, შემდეგ ხელთათმანით მსუბუქად დაამუშავეთ მთელი ზედაპირი. მიზანი ისაა, რომ მასალა წებოვანი იყოს მტვრის დასაჭერად, მაგრამ ზეთი არ წვეთავდეს. ფილტრის დასაჯდომი კიდეებიც შეამოწმეთ – გარკვეულ მოდელებზე მწარმოებელი სპეციალური გრეისის თხელ ფენას ითვალისწინებს დალუქვის გასაუმჯობესებლად.
შეცდომები, რომლებიც ძრავს ძვირად უჯდება
ყველაზე გავრცელებული შეცდომაა ფილტრის შეცვლის გადადება იმ არგუმენტით, რომ მოტოციკლი ჯერ ნორმალურად მუშაობს. ფილტრაციის პრობლემა ხშირად მანამდე აზიანებს ძრავს, ვიდრე მხედარი სიმძლავრის კლებას აშკარად იგრძნობს. მეორე შეცდომაა არაორიგინალური, უცნობი წარმოშობის ფილტრის არჩევა მხოლოდ დაბალი ფასის გამო. ცუდად დამზადებულ ფილტრს შეიძლება მასალა ჰქონდეს სუსტი, ზომა – არაზუსტი, ხოლო დალუქვა – არასაიმედო.
ასევე ნუ მოეკიდებით ფილტრს როგორც ცალკე ნაწილს. თუ ხშირად გადიხართ ოფროუდზე, შეამოწმეთ ჰაერის ყუთის საფარი, დრენაჟი, რეზინის შეერთებები და სავენტილაციო მილები. წვიმიან ამინდში ან მდინარის გადაკვეთისას ფილტრის სისუფთავე ვერ გიშველით, თუ წყალი ჰაერის შემწოვამდე აღწევს. ასეთ მარშრუტებზე სიღრმის, დინებისა და თქვენი მოტოციკლის კონსტრუქციის რეალისტური შეფასება უსაფრთხოების ნაწილია.
ფილტრი და საქართველოს გზების რეალობა
საქართველოში ერთი კვირის განმავლობაში შეიძლება ქალაქის საცობი, ავტობანის გრძელი მონაკვეთი და მტვრიანი მთის გზა გაიაროთ. ამიტომ ფილტრის მოვლის გრაფიკი თქვენი მარშრუტების მიხედვით უნდა ააწყოთ. ტურინგზე, რომელიც ძირითადად ასფალტზე დადის, ვიზუალური შემოწმება ხშირად საკმარისად ბევრ ინფორმაციას გაძლევთ. ენდუროსთვის კი სასარგებლოა სუფთა, წინასწარ ზეთიანი სათადარიგო ქაფის ფილტრის წაღება, განსაკუთრებით მრავალდღიან ჯგუფურ გასვლაზე.
Mototravel Shop-ის მიდგომაც სწორედ ამ პრაქტიკულ საჭიროებას ემყარება: შეარჩიეთ თქვენი მოდელისთვის ზუსტად შესაბამისი, ხარისხიანი ნაწილი და ნუ დაზოგავთ იქ, სადაც ძრავის დაცვა იწყება. ფილტრი პატარა კომპონენტია, მაგრამ სწორედ ასეთი დეტალები გაძლევთ თავდაჯერებას, როცა ასფალტი მთავრდება და ნამდვილი გზა იწყება.
მომდევნო გასვლამდე რამდენიმე წუთი დაუთმეთ ჰაერის ყუთის შემოწმებას. სუფთა ფილტრი ვერ შეცვლის ფრთხილ ტარებას, მაგრამ ძრავს მისცემს იმას, რაც ყველაზე მეტად სჭირდება – სუფთა ჰაერს, სტაბილურ მუშაობას და მზადყოფნას ახალი მარშრუტისთვის.