მოტო ტურინგ აღჭურვილობის სრული გზამკვლევი
პირველი 200 კილომეტრი თითქმის ყოველთვის ამხელს სიმართლეს – არა მხოლოდ მოტოციკლის, არამედ თქვენი აღჭურვილობისაც. თუ ქარი ჩაფხუტში ზედმეტად ხმაურობს, ქურთუკი წვიმას ვერ აჩერებს, ხელთათმანი საათში ხელებს გიყინავთ და ბარგი ცუდად არის განაწილებული, მოგზაურობა მალე ტვირთად იქცევა. სწორედ ამიტომ მოტო ტურინგ აღჭურვილობის სრული გზამკვლევი არ იწყება ნივთების ჩამოთვლით. ის იწყება სწორი ლოგიკით – რა გიცავთ, რა გიმარტივებთ გზას და რა გაძლევთ რეალურ მზადყოფნას საქართველოს პირობებში.
ტურინგი ნიშნავს დიდ დროს უნაგირზე, ცვალებად ამინდს, ქალაქიდან მთაში გადასვლას და ისეთ გზებს, სადაც ასფალტი ერთ მონაკვეთში იდეალურია, მეორეში კი მოულოდნელად უხეშდება. აქ აღჭურვილობა მხოლოდ კომფორტის საკითხი არ არის. ის პირდაპირ მოქმედებს დაღლილობაზე, კონცენტრაციაზე და უსაფრთხოებაზე. კარგი არჩევანი ძვირადღირებული ნივთების უსისტემო დაგროვება არ არის. კარგი არჩევანი არის ნაკრები, რომელიც ერთად მუშაობს.
მოტო ტურინგ აღჭურვილობის სრული გზამკვლევი – საიდან იწყება სწორი არჩევანი
პირველი ნაბიჯი არის თქვენი მგზავრობის ტიპის სწორად განსაზღვრა. სხვა მოთხოვნები აქვს მხედარს, რომელიც ძირითადად თბილისიდან ერთდღიან გასვლებს აკეთებს, და სხვა იმას, ვინც რამდენიმე დღით გადის, გადადის უღელტეხილებზე და თან წვიმასაც ელოდება. თუ ხშირად მოძრაობთ ცხელ ამინდში, ვენტილაცია პრიორიტეტია. თუ სეზონს გაზაფხულიდან გვიან შემოდგომამდე იყენებთ, ფენებად ჩაცმა და წყალგამძლეობა უფრო მნიშვნელოვანი ხდება.
მეორე საკითხია მოტოციკლის ტიპი. ადვენჩერ და ტურინგ კლასს ერთი ტიპის აქსესუარები უხდება, ნეიქედსა და სპორტ ტურერზე კი ზოგჯერ უფრო კომპაქტური გადაწყვეტილებაა საჭირო. დიდი ალუმინის ქეისი შეიძლება მშვენივრად გამოიყურებოდეს, მაგრამ თუ თქვენი ყოველდღიური გამოყენება ქალაქშიც მოიცავს, ზედმეტი სიგანე რეალურ პრობლემად იქცევა.
მესამე ფაქტორი ბიუჯეტია, მაგრამ აქ ერთი მნიშვნელოვანი დაზუსტება უნდა ითქვას – ყველა კატეგორია ერთნაირად არ უნდა დააფინანსოთ. ჩაფხუტზე, დამცავ ეკიპირებაზე და საბაზისო წყალგამძლეობაზე კომპრომისი ყველაზე ძვირად ჯდება. აქსესუარებზე არჩევანის ოპტიმიზაცია უფრო მარტივია.
ჩაფხუტი – კომფორტი იწყება სიჩუმითა და სტაბილურობით
ტურინგისთვის ჩაფხუტი მხოლოდ უსაფრთხოების სერტიფიკატი არ არის. თუ ის მაღალ სიჩქარეზე არასტაბილურია, თუ ცუდი აეროდინამიკა აქვს ან ინტერკომისთვის მოუხერხებელია, რამდენიმე საათში ამას კისერი და კონცენტრაცია გადაიხდის. ამიტომ ტურინგ ჩაფხუტის შერჩევისას პირველ რიგში უნდა ნახოთ მორგება, ხმაურის დონე, ვენტილაცია და ვიზორი.
ფლიპ-აპ მოდელი ბევრისთვის პრაქტიკული არჩევანია, განსაკუთრებით მათთვის, ვინც ხშირად ჩერდება, კომუნიკაციას იყენებს ან მოგზაურობისას ფოტო-ვიდეო გაჩერებები აქვს. სრულსახიანი ჩაფხუტი ხშირად უფრო მშვიდია ქარის წინააღმდეგ და ზოგ შემთხვევაში უკეთეს აეროდინამიკასაც იძლევა. არჩევანი აქ რელიგიური საკითხი არ არის – დამოკიდებულია თქვენს მარშრუტზე, ჩვევებზე და იმაზე, რამდენ დროს ატარებთ გზაში.
შიდა მზის ვიზორი რეალურად გამოსადეგია, მაგრამ არა ყველა მოდელში ერთნაირად. თუ ძირითადი პრიორიტეტი ოპტიკური სისუფთავეა, ზოგი მხედარი მაინც ცალკე ვიზორის გადაწყვეტას ამჯობინებს. Pinlock ტიპის ნისლგამძლე სისტემა კი საქართველოს ცვალებად ტემპერატურებში თითქმის აუცილებლობაა.
ქურთუკი და შარვალი – ოთხსეზონური უნივერსალურობა მითია
ბევრი დამწყები ეძებს ერთ კომპლექტს, რომელიც ივლისშიც გააგრილებს, ოქტომბერშიც გაათბობს და წვიმასაც სრულად გაუძლებს. რეალობაში ასეთი იდეალური ნაკრები იშვიათია. ამიტომ სწორი მიდგომა არის არა უნივერსალური სასწაულის ძებნა, არამედ იმ კომპრომისის პოვნა, რომელიც თქვენს რეალურ გამოყენებას შეესაბამება.
თუ ძირითადად თბილ სეზონზე მოგზაურობთ, ძლიერი ვენტილაციის მქონე ტექსტილის ქურთუკი და შარვალი ხშირად საუკეთესო არჩევანია. დამცავებით, აბრაზიაგამძლე ზონებით და მოსახსნელი მემბრანით ასეთი კომპლექტი უფრო მოქნილია. თუ წვიმაში ხშირად გიწევთ მოძრაობა ან მაღალმთიან მარშრუტებს გეგმავთ, ლამინირებული წყალგამძლე ეკიპირება გზაზე ნაკლებ წვალებას ნიშნავს, თუმცა ცხელ ამინდში ზოგჯერ უფრო თბილია.
ტურინგისთვის მორგება კრიტიკულია. ზედმეტად ფართო ეკიპირება ქარში ფრიალებს და იღლის, ზედმეტად ვიწრო კი მოძრაობას ზღუდავს. ჯიბეები სასიამოვნო ბონუსია, მაგრამ მთავარია დამცავების სწორ ადგილას ყოფნა – მხარზე, იდაყვზე, ზურგზე, მუხლზე და საჭიროების შემთხვევაში თეძოზეც.
ბოტები და ხელთათმანები – დეტალები, რომლებიც გზაზე დიდ განსხვავებას ქმნის
ხანგრძლივ მგზავრობაში ფეხსაცმელი მხოლოდ დაცვა არ არის. თუ ბოტი მოუხერხებელია სიარულისთვის, საწვავის ჩასხმის ან მოკლე ფეხით მონაკვეთის დროს გაწუხებთ. თუ ზედმეტად რბილია, დაცვა სუსტდება. ტურინგ ბოტის კარგი ბალანსი არის წყალგამძლეობა, ტერფისა და წვივის დაცვა, და ისეთი ძირი, რომელიც სველ ზედაპირზეც სტაბილურობას ინარჩუნებს.
ხელთათმანებში იგივე ლოგიკა მუშაობს. ზაფხულის და წვიმიანი ამინდისთვის ერთი და იგივე წყვილი იშვიათად არის იდეალური. მოკლე ქალაქური ხელთათმანი ტურინგისთვის ხშირად საკმარისი არ არის. ხანგრძლივ გზაზე უკეთ მუშაობს მოდელი, რომელსაც უკეთესი დაცვა, ქარისგან მეტ იზოლაცია და ხელისგულში გამძლე მასალები აქვს. თუ სეზონს ფართოდ იყენებთ, ორი წყვილი უფრო გონივრულია, ვიდრე ერთი საშუალო გადაწყვეტილება.
ბარგი – რა წაიღოთ და როგორ მოათავსოთ
ტურინგ აღჭურვილობის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი შეცდომა ზედმეტი ბარგია. ახალ მარშრუტამდე ყველაფერი საჭიროდ ჩანს, მაგრამ გზაზე ყოველ ზედმეტ კილოგრამს თავისი ფასი აქვს – მანევრირება მძიმდება, ცენტრი იცვლება და ყოველდღიური ჩალაგება გაღიზიანებად იქცევა.
ქეისები, რბილი ჩანთები და წყალგაუმტარი დუფელები სხვადასხვა გამოყენებისთვის არის. მყარი ქეისები დაცვას, ორგანიზებას და საკეტს გაძლევთ, მაგრამ წონაც მეტი აქვთ და სიგანეს ზრდიან. რბილი ტურინგ ჩანთები ხშირად უფრო მსუბუქია და ოფრო forgiving არის ცუდ გზებზე, თუმცა უსაფრთხოებისა და სწრაფი წვდომის კუთხით ყველას არ აწყობს. თუ მთიან და შერეულ მარშრუტებზე მოძრაობთ, ზოგჯერ სწორედ ეს მსუბუქი გადაწყვეტა ჯობს.
ბარგის განაწილება მარტივი წესით უნდა მოხდეს – მძიმე ნივთები ქვემოთ და მოტოციკლის ცენტრთან ახლოს, ყოველდღიურად საჭირო ნივთები ადვილად მისადგომად, და წვიმისადმი მგრძნობიარე ნივთები ცალკე წყალგაუმტარ დაცვაში. ზედა ქეისში ყველაფერი არ უნდა მოათავსოთ მხოლოდ იმიტომ, რომ მოსახერხებელია. გადატვირთული უკანა ნაწილი სვლაში იგრძნობა.
ნავიგაცია, კომუნიკაცია და ენერგია
დღევანდელ ტურინგში ტექნიკა კომფორტის ნაწილი კი არა, ხშირად უსაფრთხოების ნაწილიც არის. GPS ან საიმედოდ დამაგრებული ტელეფონი მარშრუტის შეცვლის დროს დროს გიზოგავთ და ყურადღების გაფანტვას ამცირებს. Bluetooth კომუნიკაცია სასარგებლოა როგორც წყვილში მოძრაობისას, ისე მუსიკისა და ზარების კონტროლისთვის, მაგრამ აქ მნიშვნელოვანია ხმის სისუფთავე და მართვის სიმარტივე ხელთათმანით.
ტურინგისთვის დამტენი სისტემა და წყალგამძლე ელექტრო აქსესუარები ხშირად დაუფასებელი თემაა. ტელეფონი, ინტერკომი და კამერა ენერგიას სწრაფად ხარჯავს, განსაკუთრებით ცივ ამინდში. ამიტომ კვების წერტილების, კაბელების და სამაგრების ხარისხი ისეთივე ყურადღებით უნდა შეირჩეს, როგორც ძირითადი ეკიპირება.
წვიმა და სიცივე – მზადყოფნა, რომელიც ხშირად გვიან ახსენდებათ
საქართველოს გზებზე ამინდის სწრაფი ცვლილება ჩვეულებრივი ამბავია. დილას მზიანი ამინდი შეიძლება შუადღისას ნისლმა და წვიმამ შეცვალოს, განსაკუთრებით მაღალ მონაკვეთებზე. ამიტომ ცალკე საწვიმარი კომპლექტი ან რეალურად ეფექტური წყალგამძლე ზედა ფენა არასოდეს არის ზედმეტი.
აქ ხშირი შეცდომაა იმედი, რომ წყალგამძლე ნიშნული ავტომატურად სრულ დაცვას ნიშნავს. პრაქტიკაში დიდი მნიშვნელობა აქვს ნაკერებს, შესაკრავებს, ყელის არეს და ხელთათმნისა და სახელოს კონტაქტს. როცა წყალი მაჯიდან შედის, საუკეთესო ქურთუკიც კარგავს ეფექტს. იგივე ეხება ბოტებს და შარვლის დაბოლოებას.
ცივ ამინდში თერმული ფენა ბევრად უფრო ეფექტურია, ვიდრე უბრალოდ მძიმე ქურთუკი. კარგი ბაზის ფენა ოფლს აკონტროლებს და სხეულის ტემპერატურას უფრო სტაბილურად ინარჩუნებს. თუ დილით ცივა და შუადღეს ცხელა, ფენებად ჩაცმა ყოველთვის უფრო პრაქტიკულია.
რა არ უნდა იყიდოთ პირველივე ეტაპზე
მოტო ტურინგ აღჭურვილობის სრული გზამკვლევი მხოლოდ იმის თქმა არ არის, რა გჭირდებათ. ის იმასაც გულისხმობს, რის ყიდვას ჯობს ცოტა ხნით მოიცადოთ. მაგალითად, ძვირადღირებული დამატებითი აქსესუარები, რომლებიც რეალურად თქვენს მარშრუტს არ შეესაბამება, ხშირად მხოლოდ ბიუჯეტს ჭამს. ასევე საეჭვოა ძალიან იაფი უნივერსალური სამაგრები და ჩანთები, რომლებიც პირველივე ცუდ გზაზე თავისუფლდება ან წყალს ატარებს.
თუ ახლახან იწყებთ, პირველი ფოკუსი უნდა იყოს სწორ ჩაფხუტზე, დამცავ ეკიპირებაზე, ბოტზე, ხელთათმანზე და საბაზისო ბარგის გადაწყვეტაზე. დანარჩენი უკვე თქვენი გამოცდილებიდან უნდა დაემატოს. პრაქტიკაში კარგად გამოჩნდება, გჭირდებათ უფრო დიდი ქეისები, მეორე ვიზორი, უკეთესი ინტერკომი თუ დამატებითი წყალგაუმტარი ორგანიზატორები.
როგორ ააწყოთ ნაკრები ეტაპობრივად
სწორი ტურინგ ნაკრები ერთ დღეში იშვიათად იკრიბება. გამოცდილი მიდგომა არის სისტემურად აწყობა. ჯერ უსაფრთხოება – ჩაფხუტი, ქურთუკი, შარვალი, ბოტი, ხელთათმანი. შემდეგ ამინდის კონტროლი – საწვიმარი, თერმული ფენები, ნისლგამძლე გადაწყვეტილებები. შემდეგ პრაქტიკულობა – ბარგი, სამაგრები, ნავიგაცია, კომუნიკაცია.
ეს მიდგომა ბიუჯეტსაც უკეთ ანაწილებს და შეცდომის ალბათობასაც ამცირებს. Mototravel Shop-ის მსგავსი სპეციალიზებული მიდგომის მთავარი ღირებულებაც აქ ჩანს – როცა არჩევანი არა უბრალოდ კატალოგიდან, არამედ რეალური გამოყენების სცენარიდან კეთდება, ზედმეტი ნივთები ნაკლებად გროვდება და სწორი აღჭურვილობა უფრო სწრაფად იკვრება.
საბოლოოდ, კარგი ტურინგ აღჭურვილობა იმას არ ნიშნავს, რომ ყველაზე ძვირი გაქვთ. ნიშნავს იმას, რომ გზა გიმორჩილებთ ნაკლებად, ამინდი გაჩერებას ნაკლებად გაძალებთ და ყურადღება იქ რჩება, სადაც უნდა იყოს – მართვაზე, ხედვაზე და იმ თავისუფლებაზე, რის გამოც საერთოდ გავედით გზაზე.
