კალათა ცარიელია

Mototravel Shop

გზისთვის პირველადი დახმარება მოტომგზავრისთვის

გზისთვის პირველადი დახმარება მოტომგზავრისთვის

წვიმიანი უღელტეხილი, შორი მოსახვევი, ხრეში გზის პირას – ასეთ მომენტში კარგი ჩაფხუტი და დამცავი ეკიპირება პირველ დაცვას ქმნის, მაგრამ სრულ მზადყოფნას ვერ ცვლის. გზისთვის პირველადი დახმარება ნიშნავს არა ექიმის როლის საკუთარ თავზე აღებას, არამედ სწორი პირველი ნაბიჯების ცოდნას: სცენის უსაფრთხოების უზრუნველყოფას, სასწრაფოს დროულ გამოძახებას და დაშავებულის მდგომარეობის გაუარესების თავიდან აცილებას.

მოტოციკლზე ავარიისას ტრავმა ხშირად უფრო სერიოზულია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს. ადრენალინი ტკივილს ფარავს, ჩაფხუტი კი თავისა და კისრის დაზიანების რეალურ ნიშნებს ნაწილობრივ მალავს. ამიტომ გზის აფთიაქი, დატენილი ტელეფონი და საბაზისო ცოდნა ისეთივე პრაქტიკული სამოგზაურო აღჭურვილობაა, როგორც საწვიმარი, ხელსაწყოების ჩანთა ან საბურავის სარემონტო ნაკრები.

პირველი წუთები ავარიის შემდეგ

პირველი პრიორიტეტი დაშავებული არაა, სანამ თავად შემთხვევის ადგილი უსაფრთხო არ არის. გააჩერეთ მოტოციკლი მოძრაობისგან მოშორებით, ჩართეთ ავარიული ციმციმები, თუ შესაძლებელია, და მოერიდეთ საწვავის გაჟონვის, ხანძრის ან მოსახვევიდან მომავალი მანქანების ზონას. ღამით ან ცუდ ხილვადობაში ამოცანა უფრო რთულდება – ამ დროს ამრეკლავი ჟილეტი და პატარა ფანარი რეალურად საჭირო ნივთებია და არა ზედმეტი ტვირთი.

შემდეგ დარეკეთ 112-ში. ზუსტად უთხარით ოპერატორს სად ხართ: გზის ნომერი, უახლოესი სოფელი, უღელტეხილი, კილომეტრაჟი ან GPS-კოორდინატები. საქართველოს მთიან მარშრუტებზე მისამართი ხშირად არ არსებობს, ამიტომ ნავიგაციაში კოორდინატების სწრაფად გაზიარების ფუნქცია წინასწარ შეამოწმეთ. აღწერეთ რამდენი ადამიანია დაშავებული, გონზეა თუ არა ადამიანი, არის თუ არა ძლიერი სისხლდენა და არსებობს თუ არა ხანძრის საფრთხე.

სანამ დახმარება მოვა, მშვიდად მიმართეთ დაშავებულს. ჰკითხეთ სახელი, რა სტკივა და შეუძლია თუ არა მოძრაობა. პასუხი გაძლევთ საწყის წარმოდგენას ცნობიერებაზე, მაგრამ არ ნიშნავს, რომ შინაგანი დაზიანება გამორიცხულია. არ მისცეთ წყალი, საკვები, ალკოჰოლი ან ტკივილგამაყუჩებელი – შესაძლოა ოპერაცია დასჭირდეს, ზოგიერთმა წამალმა კი მდგომარეობის შეფასება გაართულოს.

როდის არ უნდა გადაადგილოთ მოტოციკლისტი

კისრის, ზურგის, თავის ან მენჯის ტრავმის ეჭვისას ადამიანი ადგილზე უნდა დარჩეს. განსაკუთრებით საყურადღებოა დაბუჟება, კიდურების სისუსტე, კისრის ტკივილი, დაბნეულობა, გონების დაკარგვა, ღებინება ან არათანაბარი სუნთქვა. მოტოციკლისტი მხოლოდ მაშინ გადაადგილდება, თუ დარჩენა უშუალო საფრთხეა – მაგალითად, ცეცხლი, საწვავის გაჟონვა ან სწრაფი მოძრაობის ზოლი.

ჩაფხუტის მოხსნა, როგორც წესი, არ არის შემთხვევის ადგილზე მყოფი ადამიანების საქმე. მან შეიძლება კისერი დროებით დააფიქსიროს, ხოლო უხეში მოხსნისას ხერხემლის დაზიანება დამძიმდეს. გამონაკლისია შემთხვევა, როცა დაშავებული არ სუნთქავს ან სასუნთქი გზა აშკარად დაბლოკილია. ასეთ დროს საჭიროა სასწრაფოს ოპერატორის ინსტრუქციის მიყოლა და, თუ იცით, ორი ადამიანის კოორდინირებული მოქმედება.

სისხლდენა, სუნთქვა და შოკი

პირველი დახმარების ყველაზე ღირებული მოქმედებები მარტივია, თუმცა სწრაფ გადაწყვეტილებას მოითხოვს. თუ ხედავთ ძლიერ გარე სისხლდენას, გამოიყენეთ სუფთა მარლა ან ჰემოსტატიკური სახვევი და დააწექით ჭრილობას უწყვეტად. ხელთათმანების გარეშე სხეულის სითხეებთან კონტაქტს მოერიდეთ. თუ სისხლი სახვევს ატანს, ზედ ახალი ფენა დაადეთ – პირველი ფენის მოხსნამ შეიძლება შედედება დაარღვიოს.

ტურნიკეტი მხოლოდ მასიური სისხლდენის დროს გამოიყენება, ძირითადად კიდურზე, როცა ძლიერი პირდაპირი ზეწოლა საკმარისი არ არის. ის უნდა მოთავსდეს ჭრილობაზე ზემოთ, არა სახსარზე, და აუცილებლად ჩაიწეროს დადების დრო. ეს არ არის ნივთი, რომლის გამოყენებაც მხოლოდ ვიდეოდან ნანახი წესით უნდა სცადოთ. ტურნიკეტი ეფექტური ინსტრუმენტია, მაგრამ პრაქტიკული სწავლება აუცილებელია.

შეაფასეთ სუნთქვა. თუ ადამიანი უგონოდაა, მაგრამ სუნთქავს და კისრის ტრავმის აშკარა ეჭვი არ არსებობს, სასწრაფოს ოპერატორი გეტყვით, როგორ მოათავსოთ უსაფრთხო გვერდით პოზიციაში. თუ არ სუნთქავს ან სუნთქვა არანორმალურია, დაუყოვნებლივ მიჰყევით 112-ის მითითებებს გულ-ფილტვის რეანიმაციისთვის. პირველადი დახმარების კურსი ამ ნაწილში ყველაზე დიდ განსხვავებას ქმნის: კრიტიკულ წუთებში თავდაჯერებული, სწორი მოქმედება ბევრად მეტია, ვიდრე აფთიაქში არსებული ათი სხვადასხვა პრეპარატი.

შოკის ნიშნები შეიძლება იყოს გაფითრება, ცივი და სველი კანი, კანკალი, სწრაფი პულსი, დაბნეულობა ან ძლიერი სისუსტე. თუ გარემო უსაფრთხოა, დააწვინეთ დაშავებული, არ აამოძრაოთ ზედმეტად და გადააფარეთ თერმული საბანი ან დამატებითი ქურთუკი. ქარში, წვიმაში და მაღალმთიან გზაზე გაცივება სწრაფად იწყება, მათ შორის ზაფხულშიც.

გზისთვის პირველადი დახმარების აფთიაქი

აფთიაქი უნდა იყოს წყალგამძლე, ადვილად მოსაძებნ ჩანთაში და არა ქეისის ყველაზე ქვედა ფენაში, სადაც მის ამოღებას ათი წუთი დასჭირდება. მცირე ქალაქურ გასვლასა და სტეფანწმინდის, თუშეთის ან აჭარის მთის მარშრუტს ერთნაირი კომპლექტი არ სჭირდება, თუმცა საფუძველი უცვლელია.

კარგად შერჩეულ მოტო-აფთიაქში მოათავსეთ:

  • ერთჯერადი ნიტრილის ხელთათმანები, ანტისეპტიკური ხელსახოცები და სუფთა მარლის კომპრესები;
  • სხვადასხვა ზომის ბინტი, ელასტიკური სახვევი, სამედიცინო ლენტი და ჰემოსტატიკური სახვევი;
  • გადაუდებელი თერმული საბანი, ბლაგვწვერიანი მაკრატელი, პინცეტი და პატარა ფანარი;
  • ტურნიკეტი, მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მისი გამოყენება პრაქტიკულად ნასწავლი გაქვთ;
  • პირადი მედიკამენტები, ალერგიების ჩანაწერი და სასწრაფო კონტაქტების ინფორმაცია.

საწებავი პლასტრები და დამწვრობის გელი სასარგებლოა, მაგრამ მოტომგზავრის აფთიაქის მთავარი ღირებულება მძიმე ტრავმის პირველ მართვაშია: სისხლდენის კონტროლი, სიცივისგან დაცვა და სუნთქვის შეფასება. მედიკამენტები ინდივიდუალურია. მაგალითად, ანტიბიოტიკის, ინექციის ან ძლიერი ტკივილგამაყუჩებლის ტარება ექიმის დანიშნულებისა და ცოდნის გარეშე არ არის გონივრული გამოსავალი.

აფთიაქი სეზონზე მინიმუმ ორჯერ შეამოწმეთ. ვადაგასული ან დასველებული სახვევი, დამჯდარი ფანარი და დაკარგული ხელთათმანები ავარიის წუთებში უსარგებლოა. კომპლექტი უნდა იცოდეთ თქვენმა მგზავრმაც ან ჯგუფის სხვა წევრმაც – თუ თავად ხართ დაშავებული, ჩანთის ადგილმდებარეობის ახსნა ვერ შეძლებთ.

ჯგუფურ მგზავრობაში პასუხისმგებლობის განაწილება

როცა რამდენიმე მოტოციკლი ერთად მიდის, დახმარება უფრო ორგანიზებული ხდება, თუ როლები წინასწარ გაქვთ შეთანხმებული. ერთმა ადამიანმა 112-ში უნდა დარეკოს და ლოკაცია გააგზავნოს, მეორემ მოძრაობა გააფრთხილოს, მესამემ კი აფთიაქი მოიტანოს და დაშავებულთან დარჩეს. დანარჩენები ზედმეტი ხალხით არ უნდა შემოეხვიონ – სივრცე, ჰაერი და მკაფიო კომუნიკაცია აუცილებელია.

Bluetooth-კომუნიკაცია ასეთ დროს კომფორტზე მეტი ხდება. ჯგუფის წევრებს შეუძლიათ ერთმანეთს გადასცენ ზუსტი ადგილი, მოიძიონ ახლომახლო დახმარება ან გააფრთხილონ უკანა მხარეს მომავალი მხედრები. თუმცა მოწყობილობა არ ანაცვლებს დაგეგმვას: გასვლამდე გააზიარეთ მარშრუტი, დანიშნეთ შეხვედრის წერტილები და დარწმუნდით, რომ ყველა წევრს ტელეფონი დატენილი აქვს.

მზადყოფნა იწყება ავარიამდე

პირველადი დახმარება არ იწყება მაშინ, როცა ვინმე ასფალტზე წევს. ის იწყება ჩაფხუტის სწორად მორგებით, ხარისხიანი ქურთუკით, ხელთათმანებით, ჩექმებით და გზის პირობებისადმი შესაფერისი საბურავებით. საქართველოში ასფალტი, ხრეში, მოულოდნელი ორმო, ნისლი და სწრაფად შეცვლილი ამინდი ერთ მარშრუტზეც კი შეიძლება შეგხვდეთ. უსაფრთხო ეკიპირება რისკს ვერ აუქმებს, მაგრამ ტრავმის სიმძიმეს ხშირად საგრძნობლად ამცირებს.

განსაკუთრებით სასარგებლოა სერტიფიცირებული პირველადი დახმარების კურსის გავლა და წელიწადში ერთხელ ცოდნის განახლება. ვიდეოს ყურება კარგ საწყისს ქმნის, მაგრამ მარლის დაჭერა, ტურნიკეტის სწორად დადება ან CPR-ის რიტმის შეგრძნება პრაქტიკით ყალიბდება. ეს ის უნარია, რომლის გამოყენებასაც არავინ ნატრობს, თუმცა მის გარეშე შორ გზაზე გასვლა არასრული მზადყოფნაა.

სანამ შემდეგ მარშრუტზე გადახვალთ, გახსენით თქვენი აფთიაქი, შეამოწმეთ მისი შიგთავსი და გადაამოწმეთ, იცით თუ არა თითოეული ნივთის დანიშნულება. გზაზე თავისუფლება ყველაზე კარგად მაშინ იგრძნობა, როცა მზად ხართ საკუთარ თავსაც დაეხმაროთ და გვერდით მყოფ მხედარსაც.

Mototravel Shop